Quá trình hội nhập với kinh tế thế giới buộc các doanh nghiệp muốn tồn tại được phải có năng lực cạnh tranh tốt. Muốn vậy các công cụ quản lý phải thực sự mang lại hiệu quả chứ không thể chỉ mang tính hình thức. Mang theo nỗi trăn trở đó, hai năm trở lại đây Ban giám đốc Nhà máy chế biến tinh bột sắn Hướng Hoá thuộc Công ty TNHH một thành viên thương mại Quảng Trị đã tìm kiếm cho mình một công cụ quản lý mới nhằm nâng cao năng suất và chất lượng sản phẩm, nâng cao năng lực cạnh tranh, đó là công cụ "5S" và "Kaizen Teian sáng kiến cải tiến".

Với các doanh nghiệp vừa và nhỏ trong nước, việc ứng dụng công cụ "5S" và "Kaizen Teian" đã trở nên phổ biến và không ai còn nghi ngờ về tính hiệu dụng của nó, nhưng với các doanh nghiệp ở trong tỉnh những công cụ này quả là còn khá mới lạ, và đi đầu trong việc ứng dụng công cụ quản lý tiến bộ này vào thực tiễn sản xuất ở Nhà máy chế biến tinh bột sắn Hướng Hoá là một điều rất đáng ghi nhận

Công nhân nhà máy tinh bột sắn Hướng Hóa vệ sinh bảo trì máy sau khi sản xuất

Vậy "5S" và "Kaizen Teian" là gì? Xin trả lời, 5S là những chữ cái đầu của các từ tiếng Nhật "Seiri", "Seiton", "Seiso", "Seiketsu" và "Sitsuke" tạm dịch ra tiếng Việt là "sàng lọc", "sắp xếp", "sạch sẽ", "săn sóc", "sẵn sàng". Seiri (sàng lọc) là sàng lọc và di dời "lượng" và "vật" không cần thiết ra khỏi nơi làm việc để thực hiện công việc, thao tác được dễ dàng, trôi chảy. Seiton (sắp xếp): sắp xếp mọi thứ ngăn nắp, theo một trật tự nhất định, tiện lợi khi sử dụng. Seiso (sạch sẽ): là vệ sinh sao cho không còn rác hay bụi bẩn tại nơi làm việc (kể cả trên nền nhà, máy móc và thiết bị). Seiketsu (săn sóc): là luôn săn sóc, giữ gìn nơi làm việc sạch sẽ, thuận tiện và có năng suất bằng cách liên tục thực hiện Seiri, Seiton, Seiso. Sitsuke (sẵn sàng): tạo thành một nền nếp, thói quen tự giác làm việc tốt, duy trì môi trường làm việc thuận tiện với kỷ luật lao động và tác phong công nghiệp cao. Còn Kaizen Teian sáng kiến cải tiến, nhấn mạnh đến việc cải tiến liên tục. Theo một nhà quản trị doanh nghiệp, mục đích chính của hai công cụ này là thúc đẩy toàn doanh nghiệp (công ty) chủ động và hăng hái tham gia việc cải tiến. "5S" giúp cho người lao động có quyền và trách nhiệm cải tiến thông qua việc tổ chức lại công việc, mặt bằng và vị trí làm việc nhằm nâng cao hiệu suất lao động. Còn Kaizen Teian sáng kiến cải tiến, là hướng tới cải tiến liên tục từ bên trong mỗi con người bằng cách hàng ngày, hàng tuần, hàng tháng phát ra các ý tưởng cải tiến, tự tổ chức thực hiện và báo cáo cho lãnh đạo để được khen thưởng, động viên. Dù những ý tưởng này có khi chỉ là những cải tiến nhỏ nhưng nếu được phát triển thành hệ thống và trở thành "văn hoá cải tiến" sẽ tạo thành sức mạnh cho doanh nghiệp.

Tiếp nhận những kinh nghiệm quản lý từ các nhà quản trị chuyên nghiệp, khi được giao nhiệm vụ giám đốc Nhà máy, kỹ sư Hồ Xuân Hiếu đã nghĩ ngay đến việc ứng dụng công cụ "5S" và "Kaizen Teian" vào quá trình điều hành và tổ chức sản xuất tại Nhà máy chế biến tinh bột sắn Hướng Hoá. Thuận lợi lớn nhất đối với Ban giám đốc nhà máy khi áp dụng công cụ này là có trong tay đội ngũ cán bộ kỹ thuật trẻ, năng động, giàu nhiệt huyết, lực lượng công nhân lành nghề, ham học hỏi, nên mọi ý tưởng đổi mới, cải tiến phương pháp quản lý đều được ứng dụng vào thực tiễn một cách khá suôn sẻ. Với tinh thần không ngừng đổi mới, dám nghĩ dám làm lại đựơc sự tiếp sức hỗ trợ tích cực từ Ban giám đốc công ty, hoạt động sản xuất kinh doanh tại Nhà máy chế biến tinh bột sắn Hướng Hoá luôn đạt được những thành tựu nổi bật, điều dễ dàng nhìn thấy là năng suất chất lượng sản phẩm không ngừng được nâng cao, năm sau tăng hơn năm trước. Nếu năm đầu tiên mới đi vào sản xuất, sản lượng tinh bột sắn chỉ chế biến được 500 tấn thì năm 2005 đã tăng lên hơn 4700 tấn và năm 2007 là 11 024 tấn, doanh thu năm 2006 là 31 544 triệu đồng thì đến năm 2007 đã tăng lên 42 000 triệu đồng, thu nhập bình quân đầu người từ 900 000 đồng năm 2004 đã tăng lên gấp đôi năm 2007.

Theo giám đốc Hồ Xuân Hiếu, có được những kết quả trên trước hết là nhờ doanh nghiệp đẩy mạnh phong trào thi đua lao động sáng tạo, coi phong trào sáng kiến cải tiến kỹ thuật, nâng cao năng suất chất lượng sản phẩm là động lực để doanh nghiệp phát triển. Đặc biệt từ khi áp dụng công cụ "5S" và "Kaizen Teian", từ Ban giám đốc đến mỗi cán bộ công nhân viên nhà máy luôn trăn trở, tìm tòi, sáng tạo để từng bước hoàn thiện công việc của mình với hiệu quả cao nhất, phương châm đặt ra là: sự phát triển của nhà máy đảm bảo cho chất lượng cuộc sống của bạn. Chỉ riêng trong năm qua, đã có trên 30 sáng kiến cải tiến lớn nhỏ được áp dụng vào sản xuất và quản lý, làm lợi cho nhà máy hàng trăm triệu đồng. Để mỗi cán bộ nhân viên nhà máy thật sự phát huy vai trò làm chủ, sáng tạo của mình, trên cơ sở nhiệm vụ được giao, mỗi năm nhà máy đều có chương trình hành động cụ thể với từng chủ đề được xác định, như năm 2007 chủ đề đặt ra là: "Làm đúng ngay từ đầu", còn năm nay, mọi người lại tích cực hưởng ứng phong trào thi đua sáng tạo theo chủ đề: "An toàn lao động là trên hết". Từ đó những sáng kiến cải tiến kỹ thuật, thay đổi phương thức quản lý đã tìm được miếng đất màu mỡ để đâm chồi nảy lộc và đơm hoa kết trái. Hiệu quả rõ nét nhất từ phong trào này là đã nâng cao năng lực quản lý cũng như hiệu suất lao động, giảm thiểu tối đa những chi phí không hợp lý trong quá trình sản xuất. Đặc biệt trên cơ sở "sàng lọc, sắp xếp, sạch sẽ, săn sóc và sẵn sàng" tác phong công nghiệp của người lao động được nâng cao, hạn chế tối đa những vi phạm về vệ sinh, an toàn lao động, cụ thể trong những năm vừa qua nhà máy đã không để xảy ra vụ tai nạn lao động nghiêm trọng nào.

Có thể nói thực tiễn sinh động từ việc ứng dụng các công cụ quản lý tiến bộ tại Nhà máy chế biến tinh bột sắn Hướng Hoá là bài học kinh nghiệm để các doanh nghiệp đổi mới phương thức quản lý của mình để tìm được chỗ đứng vững chắc trong quá trình hội nhập kinh tế đầy sóng gió. Dù đứng chân trên địa bàn một xã miền núi, biên giới với muôn vàn khó khăn nhưng với quyết tâm cao và tinh thần không ngừng đổi mới, cán bộ và công nhân nhà máy chế biến tinh bột sắn Hướng Hoá đã làm được một kỳ tích, đó là duy trì và phát triển nhà máy để giúp nhiều người dân vùng Lìa từ đói nghèo vươn lên giàu có bằng chính việc khai thác tiềm năng thế mạnh của mình: trồng sắn cung cấp nguyên liệu cho nhà máy chế biến.

(Theo Báo Quảng Trị)