Doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài không sử dụng nhiều lao động có trình độ như doanh nghiệp nhà nước, nhưng hiệu quả hoạt động lại hơn hẳn.

Đó là kết quả cuộc điều tra về tiền lương trong các khối doanh nghiệp trong năm 2005 chuẩn bị được Bộ Lao động - Thương binh và Xã hội công bố.

Theo Bộ Lao động - Thương binh và Xã hội, cuộc điều tra được tiến hành bằng hình thức phát phiếu và phỏng vấn trực tiếp tại 500 doanh nghiệp ở cả 3 miền Bắc, Trung, Nam. Trong số đó, 41,6% doanh nghiệp có quy mô dưới 100 lao động, 18,8% doanh nghiệp có quy mô từ 100 đến 300 lao động và 40,6% số doanh nghiệp có quy mô trên 300 lao động.

Theo loại hình doanh nghiệp, 23,6% số doanh nghiệp được điều tra là doanh nghiệp nhà nước, 58,4% là doanh nghiệp tư nhân và 18% là doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài.

Kết quả điều tra cho thấy, doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài được đánh giá là biết dùng người nhất. Điều này thể hiện ở hiệu quả sản xuất - kinh doanh của doanh nghiệp tính theo lao động.

Cụ thể, trong năm 2004, mỗi người lao động làm trong khối doanh nghiệp này sinh lợi cho doanh nghiệp 25,1 triệu đồng. Ở doanh nghiệp nhà nước, mỗi người lao động chỉ sinh lợi cho doanh nghiệp 8 triệu đồng và ở doanh nghiệp tư nhân là 5,1 triệu đồng.

Khả năng dùng người trong các doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài còn được thể hiện từ hiệu quả của đồng lương được trả cho người lao động. Kết quả khảo sát cho thấy, 1 đồng tiền lương đã tạo ra 1,1 đồng lợi nhuận tại khối doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài, trong khi chỉ tạo ra 0,5 đồng trong khối doanh nghiệp tư nhân và 0,3 đồng tại khối doanh nghiệp nhà nước.

Kết quả trên được lý giải bằng quy mô và năng suất lao động hợp lý trong khối doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài. Cũng từ kết quả của cuộc điều tra cho thấy, các doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài sử dụng không nhiều lao động như các khối doanh nghiệp khác, nhưng do người lao động hoạt động hiệu quả hơn, nên họ đã tạo ra lợi nhuận nhiều hơn cho doanh nghiệp.

Cụ thể, quy mô lao động bình quân của 1 doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài năm 2004 là 489 người, nhưng năng suất lao động theo doanh thu của người lao động là 517 triệu đồng/người.

Trong khi đó, quy mô lao động bình quân trong doanh nghiệp nhà nước cùng thời điểm là 622 người, nhưng năng suất lao động theo doanh thu là 388 triệu đồng/người; khối doanh nghiệp tư nhân có quy mô lao động bình quân 198 người và năng suất lao động chỉ là 230 triệu đồng/người.

Đáng ngạc nhiên là, với năng suất lao động cao nhất, nhưng các doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài lại không sử dụng nhiều lao động có trình độ như các loại hình doanh nghiệp khác. Số lao động đã qua đào tạo, đã có chứng chỉ hoặc bằng cấp về nghề trong doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài chỉ chiếm 41,7% tổng số lao động làm việc 1 năm trở lên trong doanh nghiệp.

Trong khi đó, doanh nghiệp nhà nước là nơi sử dụng nhiều lao động đã qua đào tạo nhất, với tỷ lệ là 66,2%. Tiếp đó, khối doanh nghiệp tư nhân sử dụng 46,9% tổng số lao động đã qua đào tạo.

Thực tế trên cho thấy, bài toán sử dụng nguồn nhân lực làm tăng khả năng cạnh tranh của các doanh nghiệp khi hội nhập không còn là chuyện nhỏ. Vấn đề đặt ra là, vì sao các doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài lại dùng người có hiệu quả hơn hẳn các loại hình doanh nghiệp khác?

Bên cạnh đó, cùng là người lao động, thậm chí lao động có trình độ thấp hơn, nhưng năng suất lao động của họ lại cao hơn năng suất lao động trong các loại hình doanh nghiệp khác? Cùng là 1 đồng tiền lương người lao động được nhận, nhưng lao động trong các doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài lại biết làm ra cho doanh nghiệp nhiều hơn?

Để trả lời được những câu hỏi này, không chỉ đơn thuần là nâng cao chất lượng lao động như cách nhiều người vẫn thường lý giải, mà mấu chốt ở đây là việc quản trị nguồn nhân lực trong nội bộ các doanh nghiệp.

Để cải thiện khả năng cạnh tranh của các doanh nghiệp, nhất là khối doanh nghiệp nhà nước và doanh nghiệp tư nhân, quản trị nguồn nhân lực tốt sẽ là một trong những chìa khoá đem lại thành công cho doanh nghiệp. Kết quả điều tra đã cho thấy điều đó.

(Theo Đầu Tư)